บทความ

January 20, 2026

พินัยกรรมแบบไหน “ใช้ได้จริง”

เขียนผิด ชีวิตคนข้างหลังอาจวุ่นวายกว่าที่คิด หลายคนตั้งใจทำพินัยกรรมเพื่อจัดการทรัพย์สินให้เรียบร้อย แต่ไม่ใช่พินัยกรรมทุกฉบับจะมีผลตามกฎหมาย
ในทางปฏิบัติ มีพินัยกรรมจำนวนไม่น้อยที่เขียนไว้แล้ว แต่ “ใช้ไม่ได้จริง” เพราะทำไม่ถูกต้องตามรูปแบบที่กฎหมายกำหนด

Alpha Lawyers ทนายโคราช ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ขออธิบายให้เข้าใจว่า พินัยกรรมแบบใด “ใช้ได้จริง” เพื่อให้เจตนาของผู้ทำพินัยกรรมได้รับการเคารพอย่างแท้จริง

พินัยกรรมคืออะไร

พินัยกรรม คือ การแสดงเจตนาของบุคคล เพื่อกำหนดการจัดการทรัพย์สินของตนเมื่อถึงแก่ความตาย ซึ่งจะมีผลใช้บังคับได้ ก็ต่อเมื่อทำถูกต้องตามกฎหมาย หากพินัยกรรมไม่ถูกต้อง ทรัพย์สินอาจถูกแบ่งตามกฎหมายมรดกไม่เป็นไปตามความตั้งใจของผู้ตาย

พินัยกรรมแบบไหนที่กฎหมายรับรอง

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พินัยกรรมที่ใช้ได้จริง ต้องเป็นหนึ่งในรูปแบบที่กฎหมายกำหนด โดยรูปแบบที่พบและใช้งานจริงมากที่สุด ได้แก่

1. พินัยกรรมแบบเขียนด้วยตนเองทั้งฉบับ

เป็นพินัยกรรมที่ผู้ทำต้อง เขียนข้อความทั้งหมดด้วยลายมือของตนเอง ระบุวัน เดือน ปี และลงลายมือชื่อของผู้ทำพินัยกรรม

ข้อดี ไม่ยุ่งยาก สามารถทำได้ด้วยตนเอง

ข้อควรระวัง ห้ามพิมพ์ ห้ามให้ผู้อื่นเขียนแทน หากลืมวันเดือนปี หรือเขียนไม่ครบถ้วน พินัยกรรมอาจตกเป็นโมฆะ

2. พินัยกรรมแบบมีพยาน (พินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมือง)

เป็นพินัยกรรมที่ทำเป็นลายลักษณ์อักษร โดยผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานอย่างน้อย 2 คน และพยานต้องลงลายมือชื่อรับรองในขณะเดียวกัน

ข้อดี มีความน่าเชื่อถือสูง ลดข้อโต้แย้งในภายหลัง

ข้อควรระวัง พยานต้องไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียในมรดก เช่น ผู้รับมรดกตามพินัยกรรม

3. พินัยกรรมแบบทำต่อหน้าเจ้าพนักงาน

เป็นพินัยกรรมที่แสดงเจตนาต่อหน้าเจ้าพนักงาน เช่น นายอำเภอ หรือพนักงานฝ่ายปกครอง และมีพยานร่วมรับรอง

ข้อดี มีความมั่นคงทางกฎหมายสูงมาก

โอกาสถูกโต้แย้งต่ำ เหมาะกับ ผู้มีทรัพย์สินจำนวนมาก หรือครอบครัวซับซ้อน

ข้อผิดพลาดที่ทำให้พินัยกรรม “ใช้ไม่ได้” ในทางคดี มักพบปัญหา เช่น ไม่ได้ลงลายมือชื่อผู้ทำพินัยกรรม

ไม่มีวันเดือนปี พยานเป็นผู้รับมรดก ข้อความกำกวม ไม่ชัดเจน ถูกบังคับ ข่มขู่ หรือทำในขณะไม่รู้สึกตัวดี

ข้อผิดพลาดเหล่านี้

อาจทำให้ศาลวินิจฉัยว่าพินัยกรรมเป็นโมฆะ

ทำพินัยกรรมอย่างไรให้ใช้ได้จริง

ควรพิจารณา ตรวจสอบรูปแบบให้ถูกต้องตามกฎหมาย เขียนเจตนาให้ชัดเจน ไม่คลุมเครือ เลือกพยานให้เหมาะสม

ปรึกษาทนายความก่อนจัดทำการทำพินัยกรรมที่ถูกต้อง ไม่ใช่แค่เรื่องเอกสารแต่คือการวางแผนอนาคตให้คนข้างหลังไม่ต้องมีปัญหากัน

สรุป

พินัยกรรมที่ใช้ได้จริง ไม่ใช่แค่เขียนไว้ แต่ต้องเขียนให้ “ถูกต้องตามกฎหมาย”

Alpha Lawyers ทนายโคราช ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พร้อมให้คำปรึกษาและจัดทำพินัยกรรมอย่างรอบคอบ เพื่อให้ทรัพย์สินของคุณถูกจัดการตามเจตนาและลดความขัดแย้งในครอบครัวหลังจากคุณจากไป

Which Types of Wills Are Legally Valid?

A Will Only Works If It Is Done Correctly Many people create a will with the intention of properly managing their assets.However, not every will can be legally enforced.

In practice, many wills cannot be used because they do not comply with legal requirements.

Alpha Lawyers, a Korat-based law firm specializing in Civil and Commercial Law, explains which types of wills are legally valid to ensure that your final wishes are fully respected.

What Is a Will ?

A will is a legal declaration of a person’s intentions regarding the distribution of their assets after death.

It becomes legally effective only if it is made in accordance with the law.If a will is invalid,the estate may be distributed according to statutory inheritance law instead of the deceased’s intentions.

Types of Wills Recognized by Law

Under the Civil and Commercial Code,a will must be made in one of the legally prescribed forms.
The most commonly used and practical types include the following.

1. Handwritten Will

This type of will must be entirely handwritten by the testator. It must clearly state the date

and be signed by the testator.

Advantages

Simple and convenient

Risks

Typing or having another person write the will is not allowed.Missing dates or incomplete text may render the will invalid.

2. Written Will with Witnesses
This will is prepared in writing and signed by the testator
in the presence of at least two witnesses,
who must sign at the same time.
Advantages
High credibility and reduced risk of disputes
Important note
Witnesses must not be beneficiaries under the will.

3. Will Made Before a Public Official
This will is declared before a public official,
such as a district officer,
with witnesses present.
Advantages
Very strong legal validity
Low risk of challenge
Suitable for
Individuals with substantial assets or complex family structures.

Common Mistakes That Invalidate Wills

Common issues include

missing signatures or dates

ineligible witnesses

unclear or ambiguous wording

coercion or lack of mental capacity

Such issues may result in the court declaring the will invalid.

How to Ensure a Will Is Legally Effective
To ensure validity
use the correct legal form
clearly express intentions
select appropriate witnesses
seek legal advice before execution
A legally sound will is not just paperwork
but a responsible plan for the people you leave behind.
Conclusion
A will is effective only when it is made correctly under the law.

Alpha Lawyers, specialists in Civil and Commercial Law, provide professional guidance in drafting valid wills to ensure that your estate is distributed according to your wishes and to minimize future family disputes.